6 lutego 2026 roku w Lublinie z inicjatywy Oddziału odbyło się spotkanie , które prowadził Edward Balawejder, sekretarz Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego Stowarzyszenia Współpracy Polska- Wschód. Przywitał uczestników spotkania oraz zapoznał zebranych z porządkiem jego przebiegu. W pierwszej części spotkania wykład „ Mniejszości narodowe na terenach II Rzeczpospolitej Polskiej” i prezentację filmu dokumentalnego, wygłosił Stanisław Kusiak, artysta fotografik, aktywny członek Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego, popularyzator wiedzy, podróżnik, człowiek pełen pasji i zainteresowań przyrodą, zabytkami, kulturą, sztuką, filmem, teatrem, posiadacz i twórca wielu unikalnych zdjęć, filmów dokumentalnych z piękną misją „ piękna ocalonego”. Odbyła się także prezentacja trzech kresowych pieśni ludowych w wykonaniu Pani Marty Sterlus, doktorantki Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych UMCS, pedagoga specjalnego VI Lic. Ogólnokształcącego w Lublinie, laureatki I nagrody Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu w roku 2025. Pani Marta Sterlus przed występem poinformowała zebranych o swoich zainteresowaniach kulturą, folklorem ludowym, autentycznymi pieśniami i bardzo pięknie zaprezentowała trzy pieśni ludowe: sobótkową, weselną i liryczną. Było to bardzo wzruszające wprowadzenie do wykładu o mniejszościach narodowych, w którym wiele miejsca poświęcono kresowej kulturze i sztuce. Pan Stanisław Kusiak swój wykład rozpoczął od ogólnej informacji o mniejszościach narodowych, pokazał kilka map przedstawiających obszary zasiedlone przez nich, omówił historyczne aspekty problemu, wpływ współżycia tych różnych narodów i religii na niepowtarzalną strukturę kulturową tych terenów, także życie gospodarcze, społeczne, polityczne. Przywołał najbardziej zasłużonych badaczy tych terenów, Wincentego Pola, Mieczysława Orłowicza, Stanisława Vincentza, Romana Reinfussa, Józefa Korzeniowskiego, Oskara Kolbego. Istotnym elementem tego spotkania była prezentacja filmu dokumentalnego, opartego na wielu zdjęciach dokumentalnych w/w badaczy, szczególnie prof. Reinfussa, także swoich autorskich, licznych dokumentów, nagranych rozmów z ludźmi, wywiadów z twórcami – poetami, rzeźbiarzami, członkami zespołów, muzykami, zdjęcia obiektów architektury, prezentacja zachowanego jeszcze dorobku materialnego grup mniejszościowych, stylu ich życia, zwyczajów, obyczajów, wzajemnych kontaktów, itp. W prezentacji filmowej bohaterami byli Hucułowie , Łemkowie i Bojkowie. W dyskusji bardzo pozytywnie odniesiono się do przedstawionego tematu. Podkreślano metodyczną stronę jego prezentacji, unikalne, historyczne zdjęcia, archiwalne dokumenty, co ubarwiło i ożywiło cały przekaz. Zgłoszony także został wniosek by Stowarzyszenie podjęło jeszcze w przyszłości problem mniejszości narodowych. Bardzo ciepło przyjęta została także prezentacja pieśni kresowych, wraz z propozycją większej liczby takich tematycznych, artystycznych spotkań oraz wprowadzania środków audiowizualnych do prezentowanych wykładów. Gratulacje dla Oddziału za inicjatywę.




